Leven met MPN

2. De chemie

Zofran, Persantin, ... : exotische namen van geneesmiddelen. Maar welke patiënt - van welke soort dan ook - zal dit iets zeggen? Ik kan er echter - los van oorzaak of doel - van genieten; ik ben immers van huis uit een chemicus. Chemie is voor mij een van de mooiste vakken, misschien wel het mooiste, maar dan wel op zeer korte afstand gevolgd door grafische vormgeving en typografie.

Onmiddellijk na mijn herseninfarct werd ik geplaagd door voortdurende aanvallen van draaiduizeligheid, leidend tot een extreme, en ook nog eens bijna permanente, vorm van misselijkheid. Elke beweging, zelfs elke visuele prikkel leidde direct tot duizeligheid en neiging tot overgeven. Later is mij uitgelegd dat dit alles kwam door de locatie van het infarct. Dat had namelijk diep in de kleine hersenen plaats gevonden, op de plaats waar de fijne motoriek en deels het evenwicht wordt geregeld.

Eenmaal op de neurologieafdeling beland, ging ik aan de infusen. Een infuus was voor de toediening van Zofran (R). Zofran is een merknaam; de gewonemensennaam voor het werkzame bestanddeel is Ondansetron. De volledige chemische naam is (RS)-9-methyl-3-[(2-methyl-1H-imidazol-1-yl)methyl]-2,3-dihydro-1H-carbazol-4(9H)-one. Zofran is een middel dat de braakneiging onderdrukt en vindt dan ook veel toepassing bij chemotherapie. Zofran heeft mij de eerste dagen behoed voor een totale malaise. Het stelde mij in staat om de eerste dagen door te komen, zo lang ik maar stil bleef liggen en mijn ogen niet open deed. Eenmaal liet de verpleging mij in de steek door mij niet op tijd een infuus met Zofran te geven. Binnen een uur golfde de beroerdheid weer woest over mij heen. Drie maal per dag was het maximum. Na drie dagen zat ik op twee; daarna op nul. Ik kon weer op eigen kracht eten.

Dinsdagmiddag, drie dagen na mijn opname, was het duidelijk dat ik getroffen was door een herseninfarct. Onmiddellijk gingen de artsen over tot hetgeen waarover ze met zekerheid praten: de pillen. En zo brak voor mij een nieuwe chemische fase aan: ik was een geval met een herseninfarct. Ik was al een geval met verhoogde bloeddruk, goed voor twee pillen. Nu steeg het aantal pillen met nog eens drie; voor de deskundigen het bekende werk, namelijk de zogeheten bloedverdunners en de cholesterolverlager. Ik kijk er nog een beetje naar alsof dat niet over mij gaat. Zo ging het jaren geleden ook. Hoezo pillen? Dat heb ik toch niet nodig? Ik ben toch gezond, of niet ...? Het blijft een ongemakkelijk huwelijk. Het is ook de constatering dat mijn lichaam mij in de steek heeft gelaten, niet altijd en overal vlekkeloos functioneert. Ik kan in dit opzicht blijkbaar niet meer zonder chemie. Dat ik niet zonder pillen kan, zit me nog steeds dwars; dat de chemie me kan helpen, daar ben ik tevreden mee.

Een prangende vraag die helaas ook nu weer onopgelost blijft, is die van de merknamen. Waar komen die toch vandaan? Wie heeft ze bedacht? En waarom juist deze naam? Waarom Zofran en niet Zafron? Daar moet toch een betekenis achter zitten? Jaren geleden heb ik onderzoek gedaan naar de namen van Amerikaanse testen met atoombommen. Dat heeft toen niets opgeleverd. Geen enkele Amerikaanse overheidsinstantie kon of wilde mij enige uitleg geven. Een soortgelijke machteloosheid was mijn deel toen ik nadacht over de namen van legeroefeningen. Nu, bij de merknamen van medicijnen heb ik maar geen moeite meer gedaan. Het zijn waarschijnlijk resultaten van onvermoede, bureaucratische processen diep in organisaties. Maar ik had het graag willen weten.

Zofran

Zofran

Dipyridamol

Dipyridamol

[juli 2011]

MF-logo