Leven met MPN

7. Half vol of half leeg?

Optimist?Het is een klassieke vraag: is het glas half vol of half leeg. Menig psyscholoog heeft zich met deze vraag bemoeid. Het antwoord zou kunnen duiden op de psychische gesteldheid van degene die het antwoord op deze prangende vraag levert. Positief of negatief? Optimist of pessimist? Alsof het leven uit zwart en wit bestaat. Ja, als een mens jong is. Dan ben je voor of tegen iets. Iets er tussenin bestaat niet. Je bent links of rechts. Zo simpel is het. Het is misschien wel een van de voorrechten van de ouderdom om meer onderscheidingsvermogen te ontwikkelen. Jazeker, het leven wordt daarvoor ingewikkelder, maar ook kleurrijker. En misschien vergroot het zelfs wel de verdraagzaamheid.

Maar dan verstoort een herseninfarct deze mijmerende gedachten. Het is nu begin januari 2012 en er zijn zeven maanden verlopen sinds mijn herseninfarct. De eerste week, nog in het ziekenhuis, werd mij verteld dat er nog tot een jaar verbetering kon optreden. In het begin was ik onder de indruk van mijn herstel. Al snel kon ik heel weer. Lopen, fietsen en intellectuele arbeid. Ik ging weer aan het werk, zij het bescheiden. Mijn hoofd dat aanvankelijk moeite had met van alles en nog wat, ging weer steeds beter functioneren. Na (te) lange tijd mocht (en kon) ik ook weer autorijden. De energie hield niet over, maar al met al stemde het optimistisch. Toch had ik als man van de wetenschap op mijn hoede moeten zijn. Natuurlijk is het menselijk lichaam geen machine - hoewel het daar soms wel op lijkt en het zich er ook vaak naar gedraagt -, maar nauwkeurige beschouwing van verschijnselen kan soms iets leren over het verdere verloop. Ik had in het geheel niet gedacht aan de exponentidaarna/daarna_7.htmlle functie.

De exponentiële functie laat zien dat iets, bijvoorbeeld herstel, in het begin heel snel kan gaan maar dan geleidelijk aan steeds minder wordt. Na verloop van tijd gebeurt er zelfs niets meer! Deze gedachte overviel mij begin januari opeens. Stel nu eens dat er na een jaar niets meer verandert, dat de eindtoestand is bereikt, dat er dus geen verbetering meer is? In het ziekenhuis was mij voorgehouden dat 'wat er na een jaar niet is bijgekomen, ben je kwijt'. De exponentiële curve vertelt ons dan hoe het herstel in zijn werk gaat [de gedetailleerde wiskunde slaan we maar even over]. Als de eindtoestand na een jaar bereikt is, dan is met een maand al bijna 40% en met drie maanden al bijna 80% van het herstel bereikt. Ja, dat gaat snel, dat voelt goed aan, maar de ontwikkeling vlakt snel af: het gaat dus steeds langzamer. En ook: er valt niet veel meer te winnen, want de meeste 'winst' is al binnen. Na vijf maanden komt het eindresultaat al in zicht. Er zal de zeven maanden daarna nog wel verbetering zijn, maar het is minder dan 10%. Nu zijn er deskundigen die zeggen: 'Nee, het is geen jaar, het kan ook wel anderhalf jaar zijn'. Kan zijn, maar al te veel helpen doet het niet. De enige hoop is dan nog dat het lichaam zich niet als een machine gedraagt, zich niet herstelt volgens wiskundige wetmatigheden.

Hersteltijd

Als ik weer eens in het ziekenhuis ben, overvalt mij een gevoel van ongemak. In de wachtruimte van de polikliniek neurologie komen mensen voorbij met allerhande verlammingen, mensen die niet of slechts moeizaam kunnen lopen. Daar zit ik dan tussen; ik zie er vergeleken met deze mensen uit als een jonge gazelle. Je ziet niets aan mij, loop gezwind en praat zonder problemen. Toch voel ik mij een wrak. En dat ben ik ook, binnen de maat van mijn eigen leven.

En eerlijk gezegd: veel verbetering zit er niet meer in. En dan komt toch opnieuw de vraag op: half vol of half leeg? Vergeleken met de situatie waarin ik verkeerde toen ik het ziekenhuis werd binnengereden, ben ik erg verbeterd. Zo is het dan half vol. En zeker aan de buitenkant zie ik er tip top uit. Niemand ziet wat aan mij. Wie niet weet wat mij is overkomen, zal het niet zien. En wie het wel weet, zegt dat het 'vast wel weer erg goed met me gaat'. Ik ben de enige die merkt wat er binnenin allemaal niet op orde is. En zo is het dan half leeg: de vergelijking met wat ik vroeger was en kon. Daar ontbreekt nog heel wat aan. De vraag kan ook anders gesteld: is dit het dan of komt er nog wat? Deskundigen houden daarover angstvallig hun mond. Zij verwijzen slechts naar de duur van een jaar (of anderhalf jaar). Over het eindresultaat laat niemand zich uit. En zo bedacht ik me dus dat het eindniveau ook veel lager (of hoger) had kunnen liggen. En weer anders is de vraag eigenlijk waarom het gaat: accepteer ik dat ik mogelijk nooit weer als vroeger word? Accepteer ik mijn beperkingen? Niks half vol of half leeg; acceptatie is waar het om gaat. En dat valt niet mee.

[jan 2012]

MF-logo