Leven met MPN

11. Een verhoogd risico

Stijgende lijn?'U loopt een verhoogd risico en daar willen we wat aan doen. Dat wilt u toch ook?' Nou, dat weet ik nog zo net niet. En hoe vaak heb ik deze of vergelijkbare formuleringen al niet gehoord. De specialist bij wie ik onder behandeling ben, gebruikt regelmatig deze uitdrukking. Als mijn bloeddruk te hoog is, loop ik een 'verhoogd risico' op een TIA. Een te hoog cholesterolgehalte is ook een risicofactor. Niet slikken van de pillen die beogen iets te doen tegen mijn bleodziekte, verhoogt het risico. Het merkwaardige is dat het risico nooit wordt gekwantificeerd. Hoeveel groter is het risico? En wat was het beginrisico? Dat heeft nooit iemand gezegd dus is de uitdrukking 'verhoogd risico' op zichzelf nutteloze informatie.

Ooit heb ik tegen een van de mensen bij wie ik onder behandeling ben, gezegd dat de uitdrukking een 'verhoogd risico' mij niets zegt als er geen getallen bij worden gegeven. Dat had ik beter niet kunnen doen. De stemming was onmiddellijk verzuurd, want ik had gedurfd het gezag van een medische professional uit te dagen.

Nu is de discussie over risico sowieso ingewikkeld. Als medici praten over risico bedoelen ze (waarschijnlijk) vaak 'relatief risico' en dat maakt de discussie er ook niet gemakkelijk op. Toch zou getalsmatige informatie daarover wel behulpzaam zijn om een afweging te maken. Er wordt wel veel geklaagd over mondige patiènten, maar zijn dat misschien patiènten die geen genoegen nemen met het feit dat ze een ziekte hebben? Veel medicijnen gaan gepaard met vervelende bijwerkingen en een mens zou de keuze kunnen maken tussen een bekend, verhoogd risico en kwaliteit van leven. Bovendien wie wel - ondanks de bijwerkingen - trouw de medicijnen tot zich neemt, loopt nog steeds een risico op een TIA, herseninfarct of anderszins. Een risico van nul bestaat namelijk niet.

En ja, natuurlijk kent iedereen het verhaal van opa die een doos sigaren per dag rookte en ook nog eens een liter jenever per dag dronk, maar toch maar mooi 95 werd zonder ooit ziek te zijn geweest. Ja, dat heeft met verdelingen te maken.

Relatief risico

Een voorbeeld: stel u heeft een herseninfarct gehad. De kans op een nieuw herseninfarct is - we verzinnen maar wat - 10%; als u medicijnen neemt is dat risico - we verzinnen opnieuw maar wat - 5%. Het relatief risico is dan 2. Het is duidelijk dat als het niet uitmaakt of u medicijnen neemt of niet, het relatief risico 1 zou zijn. Het probleem ontstaat als het relatief risico vlak bij 1 zou zijn. Dan is er niet veel risicoreductie. En weegt dat dan toch op tegen de bijwerkingen van het medicijn? We gaan kijken of er wat over te vinden is.

Cholesterol

Chlolesterol (met als brutoformule C27H46O) heet officieel 10,13-dimethyl-17-
(6-methylheptan-2-yl)- 2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodecahydro-1H-
cyclopentafenantreen-3-ol. Cholesterolverlagende middelen verlagen het (onbekende) risico op van alles en nog wat.

[jun 2012]

MF-logo