Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

De Nederlandse vlag: een schimmig verleden

De Nederlandse vlag dateert officieel van 19 februari 1937. 1937? Bedoelt u niet 1637? Nee, 1937. Daarmee kwam een eind aan eeuwenlange onduidelijk-heid. Alhoewel? Wat zijn de kleuren dan en waar komen ze vandaan? Een wonderlijke reis op zoek naar de Nederlandse vlag.

Het was op 19 februari 1937 dat koningin Wilhelmina het Koninklijk Besluit tekende waarbij de Nederlandse vlag officieel ontstond. De koningin tekende namelijk op die dag het besluit 'houdende vaststelling van de kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden'. Het Koninklijk Belasuit bestond uit één regel: 'De kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden zijn rood, wit en blauw'. De koningin tekende het besluit op haar wintervakantieadres in Zell am See. Dit gaf wel aan dat er sprake was van een urgente situatie. De NSB van Mussert riep namelijk al lange tijd openlijk om herstel van de 'Princenvlag'. Zo zei Mussert: 'Rood is de kleur van de opstand, rood is de kleur van het bloed; rood is de kleur voor de aanduiding van gevaar. Waarlijk het rood in onze vlag is een noodsein. De huidige toestand wordt er door gekenschetst. Ieder onzer ziet echter met verlangen den tijd tegemoet, dat deze rode kleur, met toestemming van ons Vorstenhuis, veranderd zal kunnen worden in Oranje, dat dan boven het zwart tezamen daarmede het kenteken zal zijn, dat Nederland is herboren en dat het gevaar voor den ondergang van ons volk is afgewend. Daarvoor strijdt de NSB!'

De toenmalige minister-president Colijn wilde van de discussie af en stelde daarom het hiervoor genoemde Koninklijk Besluit op. Aanvankelijk zou er zelfs daarna nog een Vlaggenwet bij het parlement worden ingediend, want de kleuren zijn dan wel vastgelegd maar niet de afmetingen. Het ontwerp van de Vlaggenwet: 'De vlag heeft de vorm van een rechthoek, waarvan de lengte zich verhoudt tot de hoogte als drie tot twee'. Hoewel nooit tot wet geworden, is dit wel de maat die vervolgens altijd gehanteerd zal worden.

De Nederlandse vlag: dat is toch rood, wit en blauw. Ja, zo ongeveer, want wat is rood? Wat is blauw? Ja, wit dat zal wel goed gaan. De 'Algemene vlaginstructie voor het uitsteken van de vlag van de Rijksgebouwen' helpt ons verder. Het rood is 'helder vermiljoen', het wit is 'helder wit' en het blauw is 'kobaltblauw'. Dat helpt, maar is nog steeds niet waterdicht. De kleuren van de Nederlandse vlag zijn daarom vastgelegd in de Nederlandse norm NEN 3055, 'Kleuren voor textielgoederen. Vlaggenkleuren. Rood en Blauw' uit 1958. De kleuren zijn omschreven in zogenaamde Eclairage-coördinaten. De norm stelt:'De kleur rood moet zijn helder vermiljoen met de trichromatische coördinaten X= 17,2; Y=9,0 en Z=2,6. De kleur blauw moet zijn kobaltblauw met de trichromatische coördinaten X=7,8; Y=6,8 en Z=26,7'. Wie wil weten hoe het zit met deze kleurdefinities, moet zijn licht maar opsteken bij het Commission Internationale de l'Eclairage.

De Nederlandse vlag: een schimmig verleden/2

Koninklijk Besluit van 19 februari 1937

Het kortste Koninklijk Besluit aller tijden. Het behelst zegge en schrijve één zin. Koningin Wilhelmina tekende het op 19 februari 1937 in Zell am See. Links de handtekening van minister-president Colijn.