A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Sperzieboon Phaseolus vulgaris Peulvrucht die met de peul gegeten wordt. Wordt ook wel prinsesseboon of slaboon genoemd. Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika. De naam is afgeleid van 'aspergieboontjes'. Deze boontjes danken hun naam aan het feit dat ze volgens oudhollands gebruik net als asperges met gesmolten boter en nootmuskaat werden opgediend (Bron: Onze Taal).
Sperziebonen, zo echt Hollands. Ooit was het een seizoensgroente met de aanvoer van mei tot hooguit oktober. Dat is een aantal jaren geleden veranderd. Sperziebonen zijn nu het gehele jaar verkrijgbaar. Wie oplet, ziet dat de bonen een gedeelte van het jaar uit exotische oorden als Egypte, Spanje of soms zelfs Kenia komen.
Sommigen noemen dat vooruitgang: elk moment elke groente kunnen krijgen die je wenst. Sommigen noemen dat achteruitgang: het bijzondere gaat er af, je kunt er niet meer naar uitkijken. Wij noemen dat het sperziebooneffect, anderen spreken van globalisering. Alles, overal, op elk moment. Onvermijdelijk leidt dat tot nivellering. Alleen datgene waarvan de afzet gegarandeerd is, zal na verloop van tijd nog worden aangeboden. Maar er is nog iets.
De sperzieboon: vroeger een seizoensgroente, tegenwoordig het gehele jaar
te krijgen. 'Keukenprinsen en -prinsessen kunnen er vele culinaire kanten
mee uit. En doen dan tegelijkertijd aan gezondheid: want de sperzieboon
is een kompleet pakketje vitaminen en mineralen', zo meldt ons de website
van AGF (zie onder).
Dat gesleep met groenten (en nog veel meer) heeft ernstige milieueffecten. Om te beginnen met de luchtverontreiniging die gepaard gaat met al dat transport. Onder andere daardoor hebben we nu zoiets als grootschalige luchtverontreiniging in Europa. Hoge (te hoge?) niveaus van stikstofdioxide en fijn stof en 's zomers ook nog ozon ('zomersmog') erbij. Op wereldschaal leveren de vliegtuigen -die bijvoobeeld de kiwi's transporteren- hun bijdrage aan het versterkte broekaseffect en de aantasting van de ozonlaag. Al deze milieukosten vinden we niet in de prijs terug. Geen wonder dat het transport zo goedkoop kan. Toch fijn dat we zo het hele jaar door van sperziebonen kunnen genieten.
De uienprijs stijgt en daalt. De zon schijnt, het regent en de prijs reageert. Zo bereikte de uienprijs in december 2004 een historisch dieptepunt. Zelfs voor 1 cent per kilo konden de producenten hun uien toen niet slijten. Wat betaalde u onlangs ook al weer voor een kilo?