Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

Het scheve wereldbeeld

I

A  B  C  D  E   F  G  H  I  J  K  L  M  N  O   P  Q  R  S   T  U  V  W  X  Y  Z

 

Ik 1. Onderwerpsvorm van het persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon. 2. [als zelfstandig naamwoord] Het ~, iemands betere ~, het goede in hem/haar.
Samenhangend Ikzucht Zelfzucht, egoïsme.

'Een taboe der zelfzuchtigheid heeft heel onze moderne cultuur in zijn greep. Men leert ons dat zelfzucht zondig is maar deugdzaam het beminnen van anderen. Er valt overoigens niet aan te wtijfelen, dat dit dogma in meest flagrante tegenspraak is met de practijken van een hedendaagse samenleving, die in haar grondstructuur op de theorie berust dat egoïsme de tegelijk machtigste en geweetigde drang binnen het individu is en dat dit individu voor de gemeenschap het vruchtbaars is door aan deze oppermachtige drang gehoor te schenken.' Deze uitspraak is niet van Balkenende of welke andere huichelachtige zedenpreker of regereingsleider. Nee de uitspraak is gedaan door de filosoof Erich Fromm in zijn boek De zelfstandige mens uit 1947. Ja, 1947! Egoïsme en eigenbelang zijn van alle tijden, evenals het klagen erover.

Niettemin blijft het egocentrische gedrag van de medemens schuren en irriteren. Het principe 'ik eerst' lijkt vooral de Nederlander op het lijf geschreven. Dit geldt eveneens voor het principe 'ik maak zelf wel uit wat goed is'. Het gevolg is dat we in dit overvolle land elkaar voortdurend in de weg zitten, elkaar sarren, pesten en irriteren. Tegenwoordig omschreven als 'hufterig', maar niets anders als een moderne vorm van ikzucht.

Herkenbare voorbeelden dienen zich moeiteloos aan.
Voorbeeld 1: U staat in de supermarkt in de rij om af te rekenen. Er gaat een extra kassa open. Hier geldt uiteraard: wie achteraan staat, mag nu als eerste.
Voorbeeld 2: Er staat een lange rij voor het stoplicht om linksaf te gaan. Bij groen schuift de rij weer een beetje door. Langzaamaan, maar daar komt iemand die de gehele rij rechts passert en op het laatste moment een gaatje vindt en zich in de rij voor het linksaf gaaan wurmt.
Voorbeeld 3: ....
Ach, het is eigenlijk niet de moeite waard om je druk over te maken.

De bevolkingsdichtheid in Nederland is, na die van Hong Kong en Singnapore, de hoogste ter wereld, namelijk 481 mensen per km² (gegevens voor 2004) Bron: Centraal Bureau voor de Statistie). Ook 40 jaar geleden was dat al zo. In 1961 zat Nederland ook al in de kopgroep met 359 mensen per km². Bron: Elsevier atlas van de gehele wereld, 1963.


Een hedendaagse uiting van ikzucht.
Opstelplaasten voor afvalcontainers kunnen natuurlijk uitstekend als parkeerplaats gebruikt worden. Als de eigenaar 'vergeet' zijn auto weg te halen, zoals hier geldt voor de BMW bolide, dan moeten de afvalcontainers maar op straat gezet worden. Wat van de gemeente overigens niet mag en kan leiden tot een waarschuwing en, bij herhaling, zelfs tot het niet legen van de afvalcontainer. Het is overigens aardig om op te merken dat de paaltjes bedoeld zijn om automobilisten te beletten hun auto op deze plaatsen neer te zetten. Foto © Ed Buijsman, 2004.