Mooi Zwitserland
'In Italy, for thirty years under the Borgias, they had warfare,
terror, murder, bloodshed - they produced Michelangelo, Leonardo da Vinci
and the Renaissance. In Switzerland, they had brotherly love, five hundred
years of democracy and peace, and what did that produce? The cuckoo clock.'
Deze uitspraak is van Harry Limes, de hoofdrolspeler in de beroemde film
'The third man' van Carol Reed. Zwitserland wordt in dit citaat afgedaan
als een onbeduidend land.
En als het over de koekoeksklok gaat, is het in werkelijkheid nog erger. Die hebben de Zwitsers gewoon nagemaakt, want die is uitgevonden in Duitsland. Nee, Zwitserland is altijd geroemd niet om zijn koekoeksklokken maar om zijn natuur. Zwitserland is in veel opzichten een merkwaardig land. De kiem van het huidige Zwitserland ligt in de 12de eeuw toen een drietal strategisch gelegen streken, Ury, Schwyz en Unterwalden, een eeuwige bond sloten als reactie op de expansiedrift van Habsburgse vorsten. Later sloten ook andere streken zich aan. Pas in 1815 was Zwitserland compleet. Zwitserland staat bekend om zijn neutraliteitspolitiek, hoewel het gedrag van Zwitserland tegenover vluchtelingen uit Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog uiterst discutabel was. De veel gehoorde beschuldiging dat Zwitserland in hoge mate de Duitse oorlogsmachinerie heeft gefinancierd, is niet ver bezijden de waarheid. Zwitserland is geen lid van de Europese Unie en de NAVO, maar wel, al is het pas sinds 2002 en niet met overtuiging, van de Verenigde Naties.
Zwitserland is al lang een vakantieland bij uitstek. Voor de Tweede Wereldoorlog al was het een teken van goede smaak (en van de beschikbaarheid van geld) om in Zwitserland op vakantie te gaan. Wij schreven er al over in Vi nummer 6, juni 2003, in onze rubriek 'Uit het dagboek van Heule'. Het blijkt ook uit het album 'Mooi Zwitserland, een reisverhaal aan hare vrienden verteld' van de tabaksfabrikant v/h Theodorus Niemijer. Dit album (met plakplaatjes, te sparen bij Niemeijer tabak) geeft een bijna propagandistisch beeld van Zwitserland. Het is hebt beeld van een adembenemend natuurschoon in een land waar de mensen onvoorstelbare prestaties hebben geleverd om de natuur te bedwingen. Het ene vergezicht is nog mooier dan het andere. De ene tandradbaan is nog indrukwekkender dan de andere. Dat hierbij menig pijpje met Niemeijers tabak wordt opgestoken, soms ten koste van als inferieur beschreven lokale rookwaren, nemen we dan maar voor lief. Het boek beschrijft de toeristische aantrekkelijkheden van Zwitserland aan de hand van een reis van een aantal heren: 'Op zekeren avond, toen wij na den arbeid gezellig ons pijpje zaten te roken, kwam plotseling bij ons het verlangen op de wereld in te trekken en de schoonheden van andere landen te gaan bewonderen.' Na enige discussie wordt het reisdoel dus Zwitserland.
Alles, maar dan ook zo ongeveer alles in Zwitserland wordt beschreven. Natuurlijk passeren de steden de revue, maar de meeste aandacht gaat toch uit naar de bergen. Een aantal toppen wordt bedwongen, als we de schrijver mogen geloven. Speciale interesse ligt ook bij de wonderen van de moderne techniek in het hooggebergte. Vrijwel alles wordt per reguliere trein bereisd, wat op zich al de nodige uitweidingen veroorzaakt over aantallen viaducten en tunnels en de lengte ervan. Maar er worden ook enkele speciale treinen aangedaan. Zoals het Pilatusspoor dat de toerist met een tandradbaan naar de 2040 meter hoge Pilatustoppen brengt. De Mürrenspoorweg bij Lauterbrunnen wordt bezocht evenals het elektrische tandradspoor Gornergrat bij Zermatt. Spectaculair is de reis van Interlaken naar de Jungfrau. Vanaf Interlaken via Wengen tot het op 2084 meter gelegen Scheidegg. Hier ligt het begin van het opzienbarende Jungfrauspoor. Ook in die tijd was dit blijkbaar ook al een bezienswaardigheid van de eerste orde: 'Aan het station heerscht dan ook een drukte gelijk aan die te Groningen of Amsterdam midden in het reisseizoen.' De reis voert langs de stations Eigergletscher, Eigerwand, Eismeer naar het op 3454 meter hoogte gelegen eindstation Jungraujoch. Dit is daarmee het hoogstgelegen station in Europa. [Tanggula aan de spoorlijn van China naar Tibet is het hoogst gelegen station ter wereld op een hoogte van 5068 meter]
