Klein maar fijn: San Marino
San Marino is officieel na Vaticaanstad en Monaco het kleinste land van Europa. Nu zijn we nogal kritisch over de landenstatus van Vaticaanstad en Monaco; helaas moeten we dat ook zijn over San Marino. Dit is geen echt land. Natuurlijk zijn er anderen die er geheel anders over denken. San Marino heeft wel een curieuze geschiedenis. Volgens overlevering zou San Marino gesticht zijn in 301 door een metselaar met de naam Marinus. San Marino beweert de oudste nog bestaande republiek te zijn. Dat San Marino nog bestaat, heeft het mede te danken aan Garibaldi. Het was immers Garibaldi die aan de wieg stond van het moderne Italië. Tijdens zijn queeste vond Garibaldi tijdelijk onderdak en bescherming in de republiek San Marino. Hier zocht en vond hij verdere middelen en steun voor zijn streven naar de eenheidsstaat Italië. In ruil voor zijn verblijf bedong San Marino dat het 'voor altijd' een soevereine staat zou blijven. Of dat altijd zo zal zijn, weten we natuurlijk niet. Maar tot op de dag van vandaag is het wel zo gebleven.
San Marino gedraagt zich zelfs zo onafhankelijk dat het geen lid is van de Europese Unie. Maar ook weer niet helemaal onafhankelijk, want San Marino gebruikt de euro als betaalmiddel. Dit is overeengekomen in een apart verdrag (1999/97/EG: Beschikking van de Raad van 31 december 1998 met betrekking tot het standpunt dat de Gemeenschap zal innemen ten aanzien van een overeenkomst over de monetaire betrekkingen met de Republiek San Marino, Publicatieblad Nr. L 030 van 04/02/1999, 33-34). De Europese Unie beschouwt San Marino als een uitzonderingsgebied. Dit zijn gebieden die wel deel uitmaken van het geografische grondgebied van de EU, maar niet behoren tot het douanegebied, het accijnsgebied en/of het BTW-gebied van de EU. Voor de belastingen worden deze uitzonderingsgebieden dan als niet-EU-landen beschouwd. San Marino vormt een douane-unie met de EU. Belangrijkste bronnen van inkomsten liggen in het toerisme, het bankwezen en de keramische industrie.
Onafhankelijk? Volgens het World Factbook van de CIA: 'Marino's foreign policy is aligned with that of Italy. Social and political trends in the republic also track closely with those of its larger neighbor', 'automatic telephone system completely integrated into Italian system' en 'defense is the responsibility of Italy'. Een verhaaltje apart vormen nog de postzegels van San Marino. Het land kent een rijke filatelistische geschiedenis met veel, grote, kleurige postzegels. Tegenwoordig zijn de postzegels alleen nog maar in San Marino zelf geldig en vinden grotendeels hun weg naar filatelisten.