.
Normen en waarden: inleiding
Nederland is in rep en roer: er woedt een debat over normen en waarden. Mensen buitelen over elkaar heen, want iedereen heeft over dit onderwerp wel iets te melden. Natuurlijk kan Voortschrijdende Inzichten niet achterblijven. Wij gaan ons niet echter mengen in het publieke debat over esoterische en abstracte fenomenen. Dat laten we graag aan deskundigen en daartoe opgeleiden over. Nee, wij komen met feiten. Gewoon uit de alledaagse praktijk. Kan dat dan? Kan dit moeilijke onderwerp op een voor ieder begrijpelijke manier worden besproken en uitgelegd? Jazeker! En Voortschrijdende Inzichten zal het bewijzen.
Voor een goed begrip is het van belang te weten wat normen en waarden eigenlijk zijn. Normen zijn maatstaven, regels die je met elkaar overeenkomt om een samenleving te kunnen laten functioneren. Normen zou je dus kunnen omschrijven als een juridisch kader. Bij waarden gaat het om principes en overtuigingen die betekenis geven aan ons leven en onze samenleving. Waarden vormen dus een ethisch kader. De relatie tussen normen en waarden is dat we vanuit onze waarden normen bepalen. Bovendien vormen waarden onze leidraad om ons aan de normen te houden. Zo simpel is het.
Eén van onze redacteuren vertelt: 'Zo'n tien jaar geleden kwam ik met mijn twee dochters - toen tussen de vijf en tien jaar oud- regelmatig in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Voor kinderen een erg leuk museum: er was veel te zien en vooral ook veel te doen. Eén van de leukste activiteiten was het treintje waar jez elf in kon zitten en die nog reed ook. Je begon bij een klein stationnetje, met uiteraard een perron. Daar stonden de kinderen dan te wachten om te kunnen instappen. De meeste kinderen hadden hun ouders vlak bij zich. Waarom? Dat bleek als de trein kwam en de kinderen moesten instappen. De ouders duwden en mepten om hun eigen kind in de trein te krijgen. Het ging er niet om hoe lang je al stond te wachten. Eigen kind eerst! Zo kregen de kleine kinderen al op jeugdige leeftijd van hun ouders aangereikt waarom het gaat: ik eerst.
Maar het kon nog een vervolg krijgen. De ritjes waren erg geliefd en menig kind wilde nog wel een keer. Maar wee het kind dat even de ouderlijke bescherming kwijt was! Het treintje komt aan op het stationnetje. Een meute kinderen staat ongeduldig te wachten. Een kind blijft zitten en wordt vervolgens bars toegesproken door een wachtende ouder: 'Meisje (of jongetje)! Jij bent al een keer geweest. Je moet er nu uit.' Het overdonderde kind - dat node de bescherming van een krachtige ouder mist - doet dat inderdaad en stapt uit. Het nieuw ingestapte kind maakt vervolgens onder bescherming van een waakzame ouder een tiental ritjes: 'Papa, nog een keer! Het is zo leuk.'
Ach, normen en waarden, het is allemaal zo alledaags. Iedereen begrijpt toch waar het om gaat, behalve Balkenende en Beatrix blijkbaar.
Voor sommige kinderen een harde leerschool