Op naar de fabrikanten
We gingen dus ons licht eens opsteken bij de autofabrikanten. We kozen
hiervoor de in Nederland 25 best verkochte automerken volgens de telling
van het Centraal Bureau van de Statistiek per 1 januari 2006. Toen wachtte
ons een eerste teleurstelling. Maar liefst 10 van de 25 waren niet op een
moderne wijze, dat wil zeggen per e-mail of via een contactformulier, bereikbaar!
We hielden er 15 over die we de vraag over de plaatsing van de dop van de
benzinetank hebben voorgelegd. Ook legden we onze vraag voor aan een aantal
organisaties waarvan we dachten dat ze ook verstand van zaken hadden (zie
het tekstkader Wie hebben we benaderd voor ons onderzoek?).
Onze verwachtingen waren hoog gespannen. Maar toen we antwoorden zo geleidelijk
aan binnenkwamen, moesten we onze verwachtingen bijstellen. Dit waren duidelijk,
in tegenstelling tot wij vermoed hadden, geen echte deskundigen. Dit was
toch even een teleurstelling. Laten we eens kijken.
Waarom tegenover elkaar?
Eerst maar de vraag waar we zelf al een antwoord op hadden bedacht. Sommige
reacties gaven er blijk van dat men echt geen idee had. Sommige fabrikanten
riepen maar wat. Maar toch vonden we bij enkelen suggesties die wel aannemelijk
lijken. Wie gaat tanken, heeft gereden. De uitlaat kan dus heet zijn. Stel
nu de dat uitlaat aan dezelfde kant zit als de vulopening van de benzinetank.
We knoeien benzine, deze komt misschien op de hete uitlaat en de benzine
vat vlam. Het lijkt ons een aannemelijke reden om dus vulopening en uitlaat
op tegenovergestelde zijden van de auto te plaatsen. Dit laat echter onverlet
dat er enkele modellen rondrijden waarbij vulopening en uitlaat aan dezelfde
kant zijn geplaatst. Dus, ja? Wat ons echter verontrustte, was dat een aantal
woordvoerders dit toch niet onbelangrijke veiligheidsaspect niet tussen
de oren hadden zitten. Of zou het daar dan toch niet om gaan?
Waarom links/rechts of rechts/links?
Waarom zit die vulopening rechts (en de uitlaat links)? Of rechts (en links)?
Het lijkt systematisch dus het kwam ons voor dat het iets te maken moest
hebben met rechts en links rijden. Want waarom zit de uitlaat normaal gesproken
aan de kant van de auto die zich het dichtst bij het midden van de weg bevindt?
En dus het verst van de stoep? Of is het omdat de vulopening zo altijd het
dichtst bij de stoep zit? De suggestie dat het iets te maken heeft met de
wijze waarop lang geleden werd getankt, heeft iets aannemelijks. De benzinepomp
stond direct aan de weg. Het zou dan dus een praktische overweging geweest
zijn. Maar ja, hoe lang is dat wel niet geleden? Er zijn al sinds mensenheugenis
benzinestations waar zowel links als rechts getankt kan worden. Dat maakt
het dan allemaal weer minder overtuigend, want waarom zouden autofabrikanten
daar na zoveel tijd nog aan vast houden? Dit zou toch niet weer een demonstratie
van het Primo Levi effect zijn?
Maar er is iets anders: de uitlaat. Auto's die komen uit rechtsrijdende landen, hebben de uitlaat links. Dat is dus bij een straat of weg met verkeer in beide richtingen tegen de wegas aan. En dus zo ver mogelijk van de stoep af. Het is denkbaar, zoals sommige fabrikanten suggereren, dat hiermee beoogd zou zijn om de gezondheid van voetgangers (en fietsers) te ontzien. Al met al blijft het een mysterieuze geschiedenis. Wat ons vooral aan het denken zette, is het antwoord van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Wij dachten dat deze organisatie onder andere verantwoordelijkheid droeg voor de veiligheidsaspecten van de voertuigen die in Nederland op de weg komen. Voor de zekerheid wilden wij dit verifiëren op de website van de RDW. Wij zijn vervolgens niet meer bijgekomen. Leest u gerust verder in de tekst over de RDW onderaan deze pagina; wij staan echter niet in voor de gevolgen.
3. Citroën,
Daewoo, Daihatsu, Fiat, Kia, Mitsubishi, Opel
Het Primo-Levi-effect
Het Primo Levi effect is niet door Primo Levi bedacht. Het is door ons vernoemd
naar de Italiaanse schrijver Primo Levi. Wij bedoelen met het Promo Levi
effect het verschijnsel dat een bepaald gedrag of een bepaalde wijze wordt
beargumenteerd met 'dat hebben wij altijd zo gedaan', zonder
dat iemand kan uitleggen waarom dat zo is. Wij hebben de naam ontleend aan
het verhaal Chroom in het boek Het periodiek systeem. Hierin verhaalt de
hoofdpersoon over een gebeurtenis waarbij er door tekorten aan grondstoffen
problemen waren met de productie van verf. Met veel moeite lukt het de hoofdpersoon
een oplossing te vinden. Deze ligt in het toevoegen van een aantal chemicaliën.
Vele jaren later, als de hoofdpersoon de fabriek weer eens bezoekt- hij
werkt er al jaren niet meer, blijkt dat ze dezelfde chemicaliën nog
steeds toevoegen. Daar is echter geen enkele reden voor, omdat de benodigde
grondstoffen alle al lang weer te krijgen zijn. Als de hoofdpersoon vraagt
naar het waarom van deze in zijn ogen toch wel merkwaardige handelwijze,
krijgt hij als antwoord dat 'dat altijd met dat zout erin was gemaakt'.
Als de bewuste stof als ingrediënt voor de bereiding stond opgevoerd,
moest het toch wel ergens goed voor zijn, zo was de redenering.