Meer over deze merkwaardige behoefte
Resteert nog één categorie. Dit is eigenlijk de aardigste; we noemen het 'Levenswijsheden'. Het is hier dat de fantasie ongebreideld zijn gang mag gaan. In de tekstkaders kunt u enige fraaie voorbeelden zien. Het liefst zouden we de volledige lijst laten zien, want het is moeilijk kiezen. De vondsten zijn vaak alleraardigst, soms te dom voor woorden, maar ongetwijfeld bijna altijd goed gemeend.
Ons onderzoek leverde de onderstaande verdeling op van de clubnamen over de verschillende categorieën. Verwijzing naar stad, dorp, streek of wijk scoort het hoogst met 42%. Een goede tweede zijn echter de levenswijsheden met 32%. We laten het verder aan de lezer over om er van te genieten.
Een tweede analyse die we hebben uitgevoerd, is op het aantal letters. De
kortste namen tellen twee letters; de langste negen. De meeste afkortingsnamen
bevatten drie letters. Maar liefst 67% van de clubs doet het met drie letters.
22% heeft vier letters nodig. Ook hebben we ongeldige namen ontdekt, zo'n
1% van het totaal. Hiertoe rekenen we bijvoorbeeld Amstubed. Dit staat voor
Amstedams Stuwadoors bedrijf. De naam Amstubed vonden we geen echte afkorting,
dat zou ASB geweest moeten zijn. Maar ja, ASB bestond al als afkorting van
Altijd Sportief Blijven.
Ook die ene van negen is enigszins discutabel: CSV DINDUA. Dit staat voor Christelijke Sport Vereniging Door Inspanning Nuttig, Door Uitspanning Aangenaam. Je kunt erover twisten of CSV wel tot de afkorting behoort. En wat te denken van RKVV Zwaluw VFC? Het is geen volledige afkorting, want het woord 'zwaluw' zit herkenbaar in de naam. Dat is jammer, want anders was het een absolute topper geweest. Het staat voluit voor Rooms Katholieke Voetbal Vereniging Zwaluw Vughtse Football Club. Ooit heette deze club zelfs RKVV Zwaluw VFC/SPS, wat staat voor Rooms Katholieke Voetbal Vereniging Zwaluw Vughtse Football Club/Sier Pleister Specialist. Helaas is de sierpleisterspecialist afgehaakt.
Zo scoorden we ook veel clubs in de categorie vijf letters om dat deze begonnen met RK. Zo zijn er nog wel wat meer methodische aarzelingen. Het doet echter niets af aan de conclusie dat het merendeel van de afkortingenclubs volstaat met drie letters.
Hoe zit het?
Soms is uit de naam lang niet altijd duidelijk op te maken wat de naam nu eigenlijk voorstelt. Soms heeft men blijkbaar geprobeerd iets van de sfeer uit de begintijd op te roepen. Zoals bij MMO uit Hoogmade dat staat voor Met Moeite Opgericht. Op de website van deze club staat echter geen enkele informatie over waarom de oprichting het met zoveel moeite gepaard is gegaan. Of wat te denken van de club TPO, waarbij TPO staat voor Tussen Puinhopen Opgericht. We kunnen ons voorstellen dat het te maken heeft met de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog, omdat TPO uit Moerdijk komt. Maar helaas heeft TPO geen website. Het e-mailadres, dat we vonden, bleek niet meer in bedrijf. Ook vroegen we ons af waarom ZPC zijn naam van Zalige Petrus Canisius veranderde in Zegevieren door Plaatsen en Combineren. De eerste naam verwijst naar een degelijk katholieke achtergrond. Zou men misschien van het geloof gevallen zijn? René Appel geeft in zijn artikel als verklaring dat de kapelaan niet meer bij wedstrijden wilde zijn voor de mentale ondersteuning. Maar zie! We ontvingen op 16 september 2011 een e-mail van Gerard Veen, naar eigen zeggen een 'oud ZPC-er'. Hij meldde ons: 'Ik las in het dossier 'Afkortingen' over een onderzoek over clubnamen. De schrijver van het artikel vroeg zich af waarom ZPC zijn naam van Zalige Petrus Canisius veranderde in Zegevieren door Plaatsen en Combineren. Het antwoord is heel eenvoudig: ZPC is opgericht (door mijn vader Piet) in 1921. Toen was Petrus Canisius slechts zalig. Toen die in 1925 heilig werd verklaard moest er een andere clubnaam worden bedacht. Dat werd heel inventief: Zegevieren door Plaatsen en Combineren. ZPC bleef een club van de parochie Heilige Anna op de Eilanden in Amsterdam en behield haar degelijke katholieke achtergrond.' Een curieuze kwestie, maar we geloven de heer Veen graag op zijn woord.
Waarom eigenlijk?
De blijkbaar wijd verbreide behoefte om voetbalclubs middels afkortingen van namen te voorzien, lijkt een typisch Nederlandse gewoonte. Kijken we naar het betaalde voetbal dan kent Nederland een tiental clubs waarvan de naam uit een afkorting bestaat. Dat is bijna eenderde van het totaal aantal clubs. Veel andere namen zijn plaats gerelateerd (zoals Feyenoord, FC Uttecht, PC Twente, Emmen, FC Volendam). Ook de klassieken hebben hun invloed laten gelden: Ajax, Fortuna Sittard, Excelsior. Het meest opvallende echter is dat de afkortingen woede tot het Nederlandse voetbal beperkt blijft. In geen van de ons omringende landen kan ook maar één betaald voetbalclub gevonden worden waarvan de naam uit een afkorting bestaat (16 juni 2006: toch wel! Zie onder). Opvallend is de grote hoeveelheid clubs waarvan de naam direct afgeleid is van een plaatsnaam. Dat is eigenlijk ook wel zo overzichtelijk en herkenbaar. Wat de Nederlander er toe brengt om zich bij de naamgeving zo eigenzinnig te gedragen, is voor ons vooralsnog een raadsel.
