De opkomst van het suikerzakje
Het klassieke suikerzakje dateert van voor de Tweede Wereldoorlog. De grootste fabrikant van suikerzakjes in Nederland was en is Van Oordt uit Rotterdam. Het bedrijf Van Oordt is in 1732 opgericht door Hendrik van Oordt. Het was aanvankelijk een suikerraffinaderij die rietsuiker verwerkte tot suikerproducten als siroop en kandij. Het bedrijf begon in 1927 met de productie van verpakte suiker, eerst in de vorm van suikerklontjes in wikkels en later als suiker en in zakjes. Naast Van Oordt waren er in Nederland nog een aantal andere suikerzakjesfabrikanten actief, waarvan Pluijgers, Puttershoek en de Friesch-Groningsche de bekendste waren.
De belangrijkste producenten van suikerzakjes in Nederland in de jaren vijftig
en zestig. De afmetingen van de suikerzakjes verschillen per producent.
Van links naar rechts: Van Oordt in Rotterdam (5,0 x 7,8 cm), Puttershoek
(5,0 x 7,2 cm), Pluijgers in Arnhem (5,0 x 7,8 cm) en de Friesch-Groningsche
Coöperatieve Beetwortelfabriek en Raffinaderij in Groningen (5,3 x
7,8 cm). Pluijgers maakte zijn zakjes overigens niet zelf, maar liet ze
drukken bij Van Oordt.
Suikerzakjes waren ooit wijd verbreid, in ieder geval meer verspreid dan tegenwoordig. We bedoelen hiermee dat zo ongeveer alles en iedereen een eigen suikerzakje had. We zullen dat toelichten aan de hand van suikerzakjes uit de stad Utrecht. Het waren niet alleen café's en restaurants, maar alles, werkelijk alles, waar een mens wel eens een kopje thee of koffie zou kunnen drinken. Je zou dus misschien zelfs kunnen beweren dat overal behalve thuis suiker in suikerzakjes werd aangeboden. Suikerzakjes worden daarmee tevens tot een onvermoed sociologisch studieobject. Ze vormen als het ware een staalkaart van de samenleving in de vijftiger en zestiger jaren.
