Voortschrijdende Inzichten

Verrassende onderwerpen | Nieuwe invalshoeken

6. Het resultaat

De annexatie, of de grenscorrectie zoals er eufemistisch over werd gesproken, voltrok zich op zondag 23 april 1949. Zo reed kort voor 12.00 uur vanaf Sittard in de richting Tudderen (of Tüddren in het Duits) een grote colonne voertuigen de Selfkant binnen. De Nederlandse marechaussee doorzocht het Ambtsgebouw. Daarna betrad de gevolmachtigde van de Nederlandse regering, de landdrost Hubert Dassen, het gebouw. Als symbool van de Nederlandse autoriteit hees hij de Nederlandse vlag. De annexatie was een feit. Op deze dag werden in alle plaatsen bekendmakingen en proclamaties van de Nederlandse regering opgehangen. De bevolking moest zich vervolgens op 25 en 26 april laten registreren. Het bestuur werd uiteraard ingericht naar Nederlands model. Dit betekende nogal een verandering: geen gekozen burgemeester en gemeenteraad meer, geen afzonderlijke gemeenten in het gebied. Alles werd samengevoegd en kwam onder gezag van de landdrost. De landdrost van Selfkant stond aanvankelijk onder direct gezag van de regering in Den Haag. Later zou dat veranderen: de landdrost viel toen onder het provinciebestuur van Limburg.

De status van de nu voormalige Duitse inwoners was ingewikkeld. Zij behielden de Duitse nationaliteit, maar konden desgewenst ook een Nederlands paspoort krijgen. Maar Nederlander? Nee, dat nu ook weer niet: 'wordt behandeld als Nederlander' was de formulering. De hoop dat het Nederlandse gezag zou beginnen met het herstel van de grote oorlogsschade, ging niet in vervulling. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken gaf in januari 1950 in een vertrouwelijk schrijven aan, dat 'gezien het voorlopige karakter der grenscorrecties in de aangesloten gebiedsdelen' slechts de hoogstnoodzakelijke werkzaamheden uitgevoerd mochten worden. Begin 1957 ging met de aanleg van een Nederlandse doorvoerstraat door de Selfkant van start. Deze weg, een van de motivaties voor de annexatie van de Selfkant in 1949, moest Zuid- en Oostelijk-Limburg verbinden met Midden-Limburg. In 1959 was de weg gereed: een weg van 8,5 km van Schinveld naar Koningsbosch. Oorspronkelijk had de weg 18 gelijkvloerse kruisingen.

7. Toch anders

Fotocollage uit Fotokroniek 1949

Fotocollage uit Fotokroniek 1949. 1. Ondanks hevige protesten van dr. Karl Arnold, minister-president van Nord-Rhein-Westpahlen gaan de grenscorrecties door. 2. Proclamaties worden aangeplakt. 3. Op 23 april te 12 uur trekt de Marechaussee de nieuwe gebieden binnen (Elten). 4. Op 24 april is één der eerste daden van landdrost Dassen in Tüddern (bij Sittard) het uitsteken van de Nederlandse vlag.